Trung Quốc ép khu vực lựa chọn: Làm chư hầu cho Bắc Kinh hay theo Mỹ

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tỏ ra cứng rắn kể cả về đối nội lẫn đối ngoại kể từ khi lên cầm quyền. Tờ Manichi của Nhật Bản ngày 11/7 dẫn lời học giả Hoang Jing, chuyên gia về Trung Quốc từ đại học nhà nước Singapore bình luận, giới chức Bắc Kinh có một mục đích ở Biển Đông là hạ thấp uy tín của Mỹ càng nhiều càng tốt. Bắc Kinh tin rằng nếu họ tỏ ra "yếu mềm" sẽ không có kết cuộc tốt đẹp, nên chi họ phải tỏ ra khó khăn và sẽ không thỏa hiệp. Người Trung Quốc tin là Mỹ sẽ không đứng ra trợ giúp đồng minh và đối tác của họ ở Biển Đông trong các tình huống nguy cấp. Huang Jing cho rằng trên khắp châu Á, Trung Quốc đang buộc các chính phủ phải thực hiện một sự tuyển lựa khó khăn: bằng lòng đặt tương lai của mình vào sự chi phối của Trung Quốc mới nổi hay dựa vào sự bảo đảm lâu năm của Mỹ. Trung Quốc không chỉ nhảy vào khiêu khích, tranh chấp bờ cõi với các nước láng giềng từ Hoa Đông cho tới Biển Đông mà còn cam kết xây dựng những gì họ nói là một phạm vi an ninh mới cho châu Á, thay thế liên minh với Mỹ đã thống trị khu vực kể từ sau Thế chiến II. Mặc dù Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ví nước ông như một con sư tử "hòa bình, hòa nhã và văn minh", nhưng những hành động của Bắc Kinh cho đến nay đã đặt ra báo động trong khu vực và đẩy các nước hàng xóm ở châu Á phải kiêng kị sự bảo vệ từ Washington. Hứa hẹn của ông Bình về việc xây dựng một cộng đồng châu Á tự trị thực tế bị nhiều người xem là sự nạt của Trung Quốc. Tập Cận Bình đã thể hiện sự táo bạo tương tự tại Trung Quốc kể từ khi lên nắm quyền, điều này đã trở nên trọng tâm của chiến lược mới. Christopher Johnson, một cựu chuyên gia CIA chuyên nghiên cứu về Trung Quốc, Dịch vụ diệt kiến ba khoang thành viên trọng điểm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS) nhận định, Tập Cận Bình xem bản thân không chỉ là vị phúc tinh của đảng Cộng sản Trung Quốc mà còn là một "dụng cụ của lịch sử" để phục hưng dân tộc Trung Hoa. Trung Quốc đang sử dụng sức mạnh cơ bắp để áp đặt cái gọi là "thứ tự thế giới mới" dưới tên gọi cấu trúc an ninh mới ở châu Á. Điều đó miêu tả "ý chí mạnh mẽ chống lại ảnh hưởng của Mỹ trong khu vực, Alice Ekman, người đứng đầu nhóm nghiên cứu Trung Quốc tại Học viện Quan hệ quốc tế Pháp bình luận. Các quan chức Trung Quốc đặc biệt nhấn mạnh hoạt động "chào hàng" trục châu Á của chính quyền Obama và công khai giễu khả năng của Mỹ trong việc duy trì vai trò cảnh sát toàn cầu. "Chúng tôi đang thấy một cuộc đua tăng cường giữa Trung Quốc và Mỹ trong khu vực ở nhiều cấp độ, kể cả về kinh tế, thiết chế, chính trị, an ninh kể từ khi Tập Cận Bình lên nắm quyền", Ekman nói trong một bài giảng gần đây tại Bắc Kinh về chính sách đối ngoại của Trung Quốc. Bà cho rằng sự cai trị ngày càng tăng của Bắc Kinh đối với nền kinh tế toàn cầu và sự phụ thuộc của các nước láng giềng với Trung Quốc về mặt thương mại là trọng tâm của chiến lược. Theo Christopher Johnson, mục tiêu trước mắt của Tập Cận Bình là tạo lập ưu thế chiến thuật về quân sự ở cái gọi là chuỗi đảo trước tiên, kéo từ Nhật Bản xuống dưới Indonesia. Trong tháng 5, Trung Quốc đã hạ đặt đọc thêm trái phép giàn khoan 981 trong "vùng biển tranh chấp với Việt Nam" (thực tế là Trung Quốc hạ đặt trái phép giàn khoan 981 trong vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa Việt Nam, hoàn toàn không có tranh chấp - PV). Ở khu vực quần đảo Trường Sa (thuộc chủ quyền Việt Nam), Trung Quốc đã cải tạo (bất hợp pháp) các bãi đá, rặng san hô (mà họ xâm lăng và chiếm đóng trái phép của Việt Nam từ năm 1988 - PV) để có thể xây dựng các cứ quân sự bất chấp phản đối của Việt Nam và Philippines. Xa hơn về phía Bắc, Trung Quốc vấp phải sự phản đối mạnh mẽ của Nhật Bản, Hàn Quốc và Mỹ về cái gọi là vùng nhận diện phòng không ở Hoa Đông. Malcolm Turnbull, Bộ trưởng, thành viên Nội các Úc bình luận, Trung Quốc thực thụ không có đồng minh trong khu vực, ngoại trừ Bắc Triều Tiên. Và hậu quả là các nước hàng xóm của Trung Quốc đang gần gụi với Hoa Kỳ hơn bao giờ hết.